+
+

गर्मीमा धेरै पानी मात्र पिएर पुग्दैन, अरु के खाने ?

291 पटक हेरिएको
Clock २०८१ जेष्ठ १२, शनिबार ०३:३५
-- Sponsored --

AI सारांश

Fast AI

१. गर्मीमा पानीको कमीका कारण डिहाइड्रेसन हुन सक्छ, जसले तपाईंको स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पार्न सक्छ।
२. डिहाइड्रेसनका लक्षणहरू जस्तै तिर्खा लाग्ने, पिसाब गाढा पहेंलो हुने, सामान्य भन्दा कम पिसाब गर्ने, चक्कर लाग्ने, थकित महसुस गर्ने, मुख, ओठ, जिब्रो सुख्खा हुने, आँखा धमिलो हुने हुन्छन्।
३. डिहाइड्रेसनबाट बच्न चाहने हो भने पानी मात्र पिएर काम हुँदैन, पानीसँगै अन्य तरल पदार्थ पनि खानुपर्छ, जस्तै सरबत, फलफूलको जुस, उखुको रस।

काठमाडौँ । गर्मीमा पानीको कमीका कारण तपाईको घाँटी लगातार सुख्खा भइरहेको छ, चक्कर आइरहेको छ, आँखा रातो भएको छ वा पिसाब पहेँलो भइरहेको छ भने यो तपाईको स्वास्थ्यको लागि चेतावनीको संकेत हुनसक्छ ।

तपाईंको शरीरमा पानी र इलेक्ट्रोलाइट्सको कमीले तपाईंको स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पार्न सक्छ । यी प्रभावहरूलाई डिहाइड्रेसन भनिन्छ अर्थात् शरीरमा पानीको कमी । डिहाइड्रेसनका कारण अवस्था गम्भीर हुनसक्ने चिकित्सकहरु बताउछन् ।

गर्मीमा लगातार पसिना आउनुका कारण शरीरमा पानीको मात्रा मात्र कम हुँदैन, शरीरमा नुन पनि कम हुन्छ । अब तपाई सोच्न सक्नुहुन्छ कि एसीमा बस्दा पसिना आउँदैन, तर सधैँ एसीमा बस्दा तिर्खा कम हुन्छ । स्वास्थ्य विज्ञहरू भन्छन्, यसले तपाईंको शरीरमा प्रतिकूल र दीर्घकालीन प्रभाव पार्न सक्छ ।

अहिले तापक्रम बढिरहेको छ । बढ्दो तापक्रममा शरीरको उचित हेरचाह गरिएन भने स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पर्न सक्छ । तसर्थ, स्वास्थ्य क्षेत्रका विज्ञहरू आवश्यक हेरचाहको बारेमा कुरा गर्छन् ।

डिहाइड्रेसन कहिले हुन्छ ?

यदि तपाईं लामो समयसम्म चर्को घाममा हुनुहुन्छ भने गर्मी स्ट्रोकले डिहाइड्रेसन निम्त्याउन सक्छ । साथै, यदि समग्र तापक्रम उच्च छ भने, पनि यो समस्या आउछ । यदि तपाईंलाई पखाला वा कुनै रोग छ भने, तपाईं अझै पनि डिहाइड्रेसन हुन सक्नुहुन्छ । धेरै रक्सी वा क्याफिनयुक्त पेय पदार्थ पिउनाले शरीरमा पानी कम हुन्छ । त्यस्तै तीव्र व्यायामबाट पसिना आए पछि, यदि तपाईंलाई धेरै पिसाब लाग्ने औषधि दिइएको छ भने पनि डिहाइड्रेसन हुन सक्छ ।

डिहाइड्रेसनको लक्षण कसरी पहिचान गर्ने?

– यदि तपाईंलाई धेरै तिर्खा लागेको छ ।
– यदि पिसाब गाढा पहेंलो छ र कडा गन्ध छ ।
– यदि तपाइँ सामान्य भन्दा कम पिसाब गर्नुहुन्छ ।
– यदि तपाईंलाई चक्कर लागेको महसुस गर्नुहुन्छ ।
– तपाईं थकित महसुस गर्न भएको छ भने ।
– मुख, ओठ, जिब्रो सुख्खा भएमा ।
– यदि आँखा धमिलो भएमा ।

यदि तपाइँ यस्ता लक्षणहरू अनुभव गर्दै हुनुहुन्छ भने, तपाइँ डिहाइड्रेसन हुन सक्ने सम्भावना छ । यस्तो अवस्थामा शरीरमा पानी र नुनको कमी भएमा पूर्ति गर्ने प्रयास गर्नुपर्छ र चिकित्सकको सहयोग लिनुपर्छ ।

शरीरमा पानीको कमी हुँदा के हुन्छ ?

शरीरमा पानी घटेको छ भनेर कसरी चिन्ने भनेर धेरैलाई अचम्म लाग्छ । यसको पहिलो लक्षण हाम्रो पिसाबमा देखिन्छ । पिसाब पहेँलो भएमा वा पिसाबको रंग रातो भएमा शरीरमा पानीको कमी भएको बुझुनु पर्दछ । लगातार घाममा हिँड्दा वा तातोपानीको भट्टीमा काम गर्दा शरीरमा पानी मात्र कम हुँदैन, सोडियम, पोटासियम, क्लोराइड र बाइकार्बोनेट जस्ता अन्य इलेक्ट्रोलाइट्सको मात्रा पनि कम हुन्छ । यो अवस्था लामो समयसम्म रह्यो भने शरीरमा म्याग्नेसियम र क्याल्सियमको मात्रा पनि घट्ने स्वास्थ्यकर्मी बताउछन् ।

वयस्कको शरीरमा ६० देखि ७० प्रतिशत पानी हुन्छ । पानीको यो स्तरमा धेरै भिन्नता भएमा हाम्रो शरीरको मेटाबोलिज्ममा असर पर्छ । अर्थात् खाएको खाना पच्दैन । यसका साथै व्यक्तिलाई सास फेर्न गाह्रो हुन सक्छ । यति मात्रै होइन, यो अवस्था लामो समयसम्म रह्यो भने व्यक्तिको श्वासप्रश्वास र मस्तिष्कमा असर पर्ने र उनको ज्यान जान सक्ने डर पनि हुन्छ ।

विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लुएचओ)का अनुसार कम पानी पिउनाले मात्रै डिहाइड्रेसन हुँदैन, पखालाले पनि शरीरमा पानीको कमी हुन्छ । पखाला हुँदा पानी र नुनको मात्रा कम हुन्छ। यसका साथै बान्ता, पसिना, पिसाब र श्वासप्रश्वासका माध्यमबाट शरीरबाट नुनहरु बाहिरिने गरेको पनि विश्व स्वास्थ्य संगठनले जनाएको छ । यस्तो अवस्थामा व्यक्ति सुस्त हुने, बेहोस हुने, आँखा डुबेको र पानी पिउन चाहँदैनन् । विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार यस्तो अवस्था निर्जलीकरणको गम्भीर अवस्था हुन सक्छ।

ओआरएस कत्तिको प्रभावकारी छ ?

ओआरएस प्याकेटमा सोडियम क्लोराइड, पोटासियम क्लोराइड, सोडियम साइट्रेट र ग्लुकोज हुन्छ ।  चर्को गर्मीमा डिहाइड्रेसनबाट बच्न चाहने हो भने पानी मात्र पिएर काम हुँदैन । पानीसँगै अन्य तरल पदार्थ पनि खानुपर्छ ।

अहिलेको चर्को गर्मीमा प्रशस्त पानी पिउनु जरुरी छ तर यसले शरीरको तिर्खा मेट्दैन । शरीरमा पानीको कमी हुन नदिन सरबत, फलफूलको जुस जस्ता तरल पदार्थ पिउनुपर्छ ।  त्यस्तै उखुको रस पिउनु पनि शरीरका लागि फाइदाजनक हुन्छ । गर्मीमा शरीरमा पानीको मात्रा उचित राख्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ । सामान्यतया हाम्रो शरीरमा ७० प्रतिशत पानी हुन्छ ।

शरीरलाई पानी चाहिन्छ, त्यसैले एकैपटक धेरै पानी पिउनु उचित नहुने विज्ञहरू बताउँछन् । तसर्थ, विज्ञहरूले तिर्खा लाग्दा पानी पिउन नबिर्सिनु नै एक मात्र उपाय सुझाव दिन्छन् ।

तिर्खा लाग्दा एक पटकमा दुई वा तीन गिलास पनि पिउनु हुँदैन भन्ने स्वास्थ्य विज्ञहरू बताउँछन् । बिस्तारै पानी पिउनु राम्रो हुन्छ । यदि तपाइँ एक पटकमा धेरै पानी पिउनुहुन्छ भने, पेटमा तनावको कारण तपाइँको भोक कम हुन्छ ।

साथै गर्मीमा बाहिरको तेलयुक्त खानेकुरा नखाने, खाना खाइसकेपछि मात्र घरबाट निस्कनुहोस् वा आफ्नो डब्बा साथमा लैजाने, सिट्रस फलफूल भिटामिन सी को लागी राम्रो हुन्छ । तरबूज, काँटालोप, सुन्तला, मीठो कागती, अंगूर, आँप र अनारलाई आहारमा समावेश गर्नु स्वास्थ्यको लागि राम्रो हुन्छ । अमला, कोकुम, कारीमा भिटामिन सी, सोडियम, पोटासियम, म्याग्नेसियम जस्ता तत्वहरू पनि पाइन्छ ।

बालबालिकाको शरीरमा पानी कम भए के हुन्छ ?

अहिलेको चर्को गर्मीले बालबालिकालाई जत्तिकै ठूलो समस्यामा पारेको छ । बालबालिकाहरु गर्मीमा खेल्छन् । यस्तो अवस्थामा उनीहरुलाई गर्मीले सताउने सम्भावना पनि बढ्छ । खेल्न बाहिर निस्केपछि बालबालिकालाई आफ्नो तिर्खा र भोक याद आउँदैन । यो अनुभव तपाईसँग पनि रहिरहनेछ । त्यसपछि यसमा रहेको गर्मी र पानीको कमीले समस्या निम्त्याउन सक्छ ।

त्यसैले अभिभावकहरूले आफ्ना बालबालिकाको विशेष हेरचाह गर्नुपर्छ । बालबालिकामा डिहाइड्रेसन रोक्न आमाबाबुले बच्चाहरूलाई दिनभर पानी पिउनमा ध्यान दिनुपर्छ । बालबालिका खेल्न बाहिर जाँदा पानीको बोतल लिएर जानुपर्छ । तिनीहरूलाई प्रत्यक्ष घाममा खेल्न पठाउनु हुँदैन । तरबूज, काकडी, सुन्तला र स्ट्रबेरीजस्ता पानी भएका फलफूल र तरकारीहरू आफ्नो आहारमा समावेश गर्नुपर्छ ।

त्यस्तै चर्को घाम लागेको समय बिहान १० बजेदेखि बेलुका ४ बजेसम्म बालबालिकालाई घाममा खेल्न नपठाउने, बालबालिकाले खुकुलो र हल्का रंगको लुगा लगाइने गर्नुपर्छ ।

बालबालिकाको शरीरमा पानीको मात्रा धेरै भएमा उनीहरुलाई तुरुन्तै ओआरएस (ओरल रिहाइड्रेसन साल्ट) खुवाउनु पर्ने स्वास्थ्य विज्ञ बताउछन् ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

खुसी

दुःखी

आक्रोशित

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

विज्ञापनहरु

-- Sponsored --

सिफारिस

विज्ञापनका लागि सम्पर्क गर्नुहोस !

1 Stories

कुमारी बैंक लि

1 Stories

नबिल बैंक लि

11 Stories

हिमालयन लाईफ इन्सोरेन्स

15 Stories

एसियान पैन्ट

7 Stories
×
error: Content is protected !!
error: Content is protected !!
Ad
OFFER

offer: get 50% discount in premium story

विवरण हेर्नुहोस्
Scratch & Win
×

Gift पाउन कोर्नुहोस्!

Bishwasanchar.com
Ad
🎡 Spin & Win